مشخصات جغرافيايی
آستانه اشرفيه در طول جغرافيايی 49 درجه و 56 دقيقه و عرض جغرافيايی 37 درجه و 16 دقيقه قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريای آزاد 5 متر پايين تر است. شهرستان آستانه اشرفيه از شهرستان های استان گيلان است كه در ۳۵كيلومتری رشت و در مسير راه اصلی كناره دريای مازندراناست. آستانهاشرفيه از شمال به دريای مازندران از خاور به لاهيجان، از جنوب به املش و از باختر به رشت محدود است. شاخ فرعی از سفيد رود كنار شهر آستانه و شاخ آب اصلی از 4 كيلومتری شمالباختري آن میگذرد. آب و هوای آن معتدل و بسيار مرطوب بوده بيشترين درجه گرما در تابستان 32+ و كمترين درجه در زمستان 3+ است. ميزان بارندگی سالانه به طور متوسط 1500 ميلی متر است.
اين شهرستان كه در گذشته به نام كوچان شهرت داشت پس از تدفين پيكر مطهر و نورانی حضرت سيد جلال الدين اشرف (ع) پسر امام موسی كاظم (ع) و برادر شمس الشموس حضرت امام رضا (ع) در اين شهر نام آن به آستانه اشرفيه تغيير يافت که اکنون يكی از مناطق مهم اقتصادی و گردشگری گيلان به شمار ميرود.
به گزارش ايرنا، آستانه اشرفيه را به روايتي قم گيلان مينامند و اين به دليل وجود بارگاه حضرت سيدجلالالدين اشرف برادر امام هشتم شيعيان در اين شهر است.
شهرستان مذهبی آستانه اشرفيه با مساحتی بالغ بر ۴۲۶كيلومترمربع از مناطق پرجاذبه استان گيلان است كه در كنار بستر رودخانه سفيد قرار گرفته است.
شهرستان آستانه اشرفيه شامل دو بخش مرکزی و بندر كياشهر می باشد و اين شهرستان از دو بخش و شش دهستان مشتمل بر ۱۰۷ آبادي تشكيل شدهاست.
بارگاه آقاسيد جلالالدين اشرف :
اين بارگاه شريف درسال ۲۹۱هجري قمري توسط گوهر شادخانم بنت كيارستم بنا شده و در ساليان بعد تعمير وبازسازي شدهاست.
آنچه كه مشهوداست كرامات و شكوه اين امامزاده جليل القدر باعث توجه خاص مردم نسبت به ايشان گشتهاست و در خصوص نسب و سال تولد وشهادت ايشان روايات مختلفي از مورخين ديني روايت شدهاست.
مشهور است كه پس از شهادت وي كهاز سرداران قيام شيعه در قرن چهارم هجري در استان گيلان بود، تابوت ايشان بنا به وصيتش به رودخانه سفيد رودسپرده شد و اين تابوت در چوركوچان (نام قديم آستانه اشرفيه ) ازحركت ايستاد و پس از دفن اين سردار نامي قيام شيعه در گيلان اين شهر به آستانه اشرفيه تغيير نام داد.
با خاكسپاري اين امامزاده در آستانه اشرفيه ، اين شهرستان به رونق اقتصادي خوبي دست يافته و هرساله پذيراي زائران بسياري از نقاط دور و نزديك شدهاست.
برنج آستانه اشرفيه شهرت بسياري دارد و از ديگر سوغات آن بادام زميني است كه در كنار وجود جاذبههاي طبيعي گردشگري يادآور اين شهر در ذهن مسافران است.
صنايع و معادن
در سطح شهرستان 4 كارگاه صنعتی وجود دارد كه مهم ترين آن ها كارخانه توليدی پارچه سيمين بافت است كه در 4 كيلومتری آستانه اشرفيه در روستای نازك سرا قرار دارد. يك كارخانه پلاستيك سازی و يك كارخانه فرغون سازی نيز در اين شهرستان وجود دارد. شركت توليدی گيلان مرغ نيز از مؤسسات با اهميت اين شهرستان است. همچنين در آستانه اشرفيه تعداد زيادی كارخانه چوب بری و برنج كوبی وجود دارد.
کشاورزی و دام داری
آب و هوای اين منطقه همانند ساير قسمت های گيلان معتدل و مرطوب است. آب كشاورزی روستاهای اين شهرستان از نهرهای حشمت رود، سيد علی اكبر و سالار جواد که از شعبه های فرعی سفيد رود هستند تأمين می گردد. همچنين كانال های زيادی از حشمت رود جدا كرده اند كه تعدادی ديگر از روستاهای اين شهرستان را آبياری می كند. از محصولات عمده اين شهرستان : برنج، دانه های روغنی، چای، پسته زمينی، محصولات جاليزی و اندكی سيب زمينی و انگور است. مطابق آخرين آمار در حال حاضر سطح زير كشت برنج 19000 هكتار و محصول سالانه آن حدود 40000 تن برنج سفيد است. همچنين 800 هكتار زير كشت بادام زمينی است و 1350 هكتار زمين به توتستان اختصاص يافته است و سالانه حدود 700 تن ابريشم در آنجا توليد میشود. محصول پيله شهرستان بيشتر به مشهد صادر می شود.
دامداری نيز در اين شهرستان از اهميت برخوردار است. در سال 1363 در شهر آستانه، 5891 رأس بز و بزغاله، 3965 رأس گاو و گوساله پرورش يافته است.

برنج عمده ترين زراعت استان گيلان بوده و هست و به مصداق آن كه گياهي است كه پا در آب و سر در آتش دارد، هر جا آبي پيدا شود و موقعيت زمين اجازه دهد گرايش به كشت آن وجود دارد و مورد علاقه عموم كشاورزان بوده، هر چند از نظر كارشناسي، زمين مورد كشت، مكان مناسبي براي توليد اقتصادي آن نباشد.
« بهترين برنج دنيا در ايران و بهترين برنج ايران در گيلان و آستانه است »

شهرستان آستانه اشرفيه هم از بدو ورود اين محصول به گيلان به دليل دارا بودن زمين حاصلخيز و مرغوب به يكي از مراكز مهم توليد برنج در كشور تبديل شد.
برنج آستانه اشرفيه از چنان مرغوبيت و معروفيتي برخوردار است كه حتي در بسياري از كشورهاي ديگر برنج مرغوب ايراني را با نام آستانه مي شناسند. و در داخل كشور هم در بسياري از شهرهاي شمالي كشور، تجار برنج، محصولات خود را با نام آستانه صادر مي كنند تا به قيمت بهتري بفروشند.در اين شهرستان 23500 هكتار از زمين هاي كشاورزي به زير كشت ارقام مختلف برنج نظير دمسياه صدري، بينام، هاشمي، خزر و... مي رود كه با عملكرد بيش از 4.5 تن شلتوك در هر هكتار افزون بر 106 هزار تن شلتوك برنج استحصال مي شود.
در استان گيلان 230 هزار هكتار شاليزار وجود دارد كه به طور متوسط ساليانه 1068 تن برنج توليد مي شود.بدين ترتيب آستانه اشرفيه با دارا بودن بيش از 10 درصد از شاليزارهاي استان گيلان، 10 درصد برنج توليدي اين استان را نيز توليد مي كند.در اين شهرستان مقدس بيش از 20000 خانوار به كاشت برنج اشتغال دارند كه به طور متوسط هر خانوار يك و دو دهم هكتار شاليزار دارد.در حال حاضر 130 واحد كارخانه برنجكوبي با ظرفيت بيش از 100 هزار تن تبديل شلتوك به برنج سفيد را دارد.
بادام زميني

دومين محصول كشاورزی كه در شهرستان حاصلخيز آستانه اشرفيه دارای اهميت ويژه اي است بادام زميني يا پسته شامي است به طوري كه خيلی ها اين شهرستان را شهر بادام زميني هم می نامند. بادام زميني كه از دانه هاي خوراكي – روغني است نياز به زمين های حاصلخيز، سبك و رسوبی دارد كه زمين هاي كشاورزي آستانه اشرفيه حاصل از رسوبات رودخانه سفيدرود مكاني مناسب براي كشت اين محصول است. در آستانه اشرفيه 4 هزار خانوار از اشتغال در زمينه توليد و فرآوري بادام زميني امرار معاش می كنند و ساليانه با كشت اين محصول در 2575 هكتار باغ بادام افزون بر 10 هزار تن پيله تر توليد می كنند.

بادام زمينی براي استفاده بايد از پيله تر جدا شده و پس از خشك و برشته شدن مصرف شود.
آستانه اشرفيه با توليد 80 درصد محصول بادام زمينی كشور عمده ترين مركز توليد اين محصول است.
از بادام زمينی به صورت آجيل و يا در تهيه كيكها و شيرينی ها استفاده مي شود.

در مورد چگونگی ورود اين محصول به آستانه اشرفيه 2 نظر عمده وجود دارد.
1 – استاد پورداوود از مفاخر گيلان در سفرهای علمی كه به كشورهاي ديگر داشته است برای اولين بار تخم اين گياه را با خود از هندوستان آورده است و براي اولين بار در آتشگاه رشت كشته است كه به نظر وی شايد ورود بادام زمينی از اين جا شروع شده است.
2 – نظريه دوم اين است كه مرحوم كاشف السلطنه كه به پدر چای ايران شهرت دارد در سال 1325 در سفری كه به هندوستان داشته است تخم اين گياه را با خود به ايران آورده است و به دليل مناسب بودن زمين آستانه اشرفيه برای كشت اين محصول به سرعت كشت آن گسترش يافته است.
روغن بادام زميني كه به آراشيد معروف است در دنيا براي تهيه بهترين و مقوي ترين مارگارين كه از غذاهاي گران دنيا است استفاده مي شود كه متاسفانه به دليل نبود صنايع تبديلي در آستانه اشرفيه از بادام زميني در روغن كشي استفاده نمي گردد.
توتستان
شهرستان آستانه اشرفيه از ديرباز يكي از مهمترين مراكز پرورش پيله ابريشم در گيلان بوده است و كاشت درختان توت كه اصلي ترين غذاي كرم هاي ابريشم را تشكيل مي دهند يكي از مهمترين زراعت هاي كشاورزان اين شهرستان بوده است.

طبق آمار سال 1380 شركت پرورش ابريشم ايران بيش از 1610 هكتار از زمين هاي آستانه اشرفيه به توتستان اختصاص دارد.

محصولات و صنایع
از محصولات زراعی این شهرستان میتوان بادام زمینی که در واقع مرغوبترین بادام ایران است، برنج (دارنده بهترین برنجهای معطر است) گوجه سبز، تخمه آفتابگردان و مرکبات نام برد. همچنین به مروار بافی (سبدبافی) بعنوان یک هنر و حرفه جدید در این شهرستان می توان اشاره کرد که هر ساله مهمانان زیادی از این هنر استقبال کرده و انواع سبدهای مصرفی و تزئینی که در سراسر مسیرهای شمال به چشم می خورد علاوه بر خرید داخلی جدیداً به کشورهای حاشیه خليج فارس نيز ارسال می گردد .


اماكن ديدني
نگین این شهرستان آرامگاه «
دکتر محمد معین »، گردآورنده « فرهنگ فارسی معین » می باشد،
که در این شهرستان و در کنار حشمت رود به خاک سپرده شده است.
از آثار وی میتوان از «فرهنگ معین»، «روانشناسی تربیتی»، «برگزیده شعر فارسی (دوره های طاهریان،صفاریان،سامانیان و آل بویه)» و «ستاره ناهید» نام برد. «حافظ شیرین سخن» به قلم وی شامل نه جلد كتاب در مورد حافظ و حاصل بیش از ۱۲ سال بررسی و تحقیقات معین در احوال و آثار حافظ است. بالغ بر ۲۰۰ مقاله از وی در زمینه های ادبیات، تاریخ ادیان ایران، دوره قبل از اسلام و عهد اسلامی، علوم تربیتی، تاریخ ادبیات و آثار باستانی در مجلات مختلف در ایران و كشورهای دیگر به چاپ رسیده است.
محمد معین در سال ۱۲۹۳ شمسی در شهر رشت به دنیا آمد. در خردسالی پدر و مادرش را از دست داد و پدربزرگ وی، شیخ محمد تقی معین العلما كه از جمله علمای روحانی رشت بود به تربیت وی همت گماشت. ...

اين شهرستان داراي آثار باستانی و ديدنی شامل، بارگاه" آقا سيد جلال الديناشرف" از دیگر بناهای تاریخی این شهرستان،" آرامگاه دكتر محمد معين" و بقعه آقاسیدمحمدبن امام جعفرصادق(ع) در آستانه اشرفیه، بقعه آقاسیدحسنبن امام موسیکاظم(ع) در دهکده سیاه کوچه آستانه، بقعه آقا سید محمد بن امامرضا(ع) در کماچال آستانه، بقعه آقا پیر مزار در نیاکوی آستانه ، بقعه امامزاده "سيد احمد يمنی " در روستای ماشک تهرانچی، "پل خشتي نياكو" ، و "كيسم" ،"تونل درختی صفرابسته" ، "پارك ساحلی سفيدرود"، و" پارك جنگلی بندر كياشهر"، منطقه حفاظت شده "بوجاق" دربندر زیبای كياشهر كه زيستگاه پرندگان است، میباشد.
